Lucas Creativ NV

Bouwen van een nieuwbouwwinkel, restauratie van een watermolen en woonhuis.

Concept & Uitvoering

1. Bestaande toestand
De site werd gekenmerkt door een lage bebouwing aan de straatzijde met hoofdzakelijk bergruimte en stallingen als functie. In deze bebouwing bevonden er zich twee toegangspoorten naar de binnenkoer. Op deze binnenkoer situeerden zich, naast de bijgebouwen aan de straatzijde, centraal het waterrad met molenhuis. Aan de linkerzijde het woonhuis met stallingen en aan de rechtzijde een overdekking (loods) over het waterrad. In deze overdekking was er een doorgang naar de achterliggende tuin via een poort. Helemaal rechts op de binnenkoer stond er nog een paardenstal.
De tuin achter deze gebouwen ligt een behoorlijk stuk hoger dan de het niveau van de koer. De koer op zich is het laagste nivo op het terrein en ligt dus ook lager de het straatnivo.
Het molengedeelte is beschermd als monument. De rest van de site is beschermd als dorpsgezicht.

2. Uitgangspunt
Het ontwerp is ontstaan vanuit de specifieke kenmerken van de site alsook het programma van eisen en de geldende stedenbouwkundige en landschappelijke voorschriften. Een bijkomend en belangrijk gegeven is het statuut van de site met name beschermd monument (de molen) en beschermd stadsgezicht.

3. Bestaande morfologie
De site wordt gekenmerkt door een gefragmenteerde, gesloten opbouw. De molen, beschermd monument, de woning, de stallingen, de bijgebouwen en het bakhuis zijn dusdanig gepositioneerd dat ze een binnenplein vormen, het erf. De molen en de woning worden gekenmerkt door een vertikale opbouw. Dit in tegenstelling tot de eerder horizontale opbouw van de andere gebouwen.
Verder is het belangrijk aan te geven dat de gevels die naar het erf gericht zijn duidelijk de typologie van een achtergevel vertonen en de voorgevels, gekenmerkt door een rijkere afwerking zoals raamomlijstingen en plinten in arduin, zijn gericht naar de "achterliggende" tuin. Deze tuin, oorspronkelijk waarschijnlijk een moestuin met boomgaard, heeft momenteel geen enkele binding met het erf en dit is hoofdzakelijk omwille van de niet oorspronkelijke overbouwing van het molenrad.
De beek die het molenrad aandrijft verdwijnt ter hoogte van het erf ondergronds om aan de voorzijde thv de Tiensesteenweg weer bovengronds te komen.

4. Bestaande gebouwen – nieuwbouw – tuin
In het voorgestelde ontwerp opteren wij voor de hervalorisatie van de waterloop, het opwaarderen van de woning en het bakhuis en het restaureren van het molenhuis met molenrad en toebehoren. De overkapping van het molenrad en de bijgebouwen aan de straatzijde zijn, met behoud van de straatgevel, gesloopt. Het gesloten karakter van de site is op deze manier bewaard maar het erf opent zich naar de achterliggende tuin. Het volume van de nieuwe schuur is het resultaat van enerzijds de door de opdrachtgever gevraagde oppervlakte en anderzijds door de kenmerken van de site en de typologie van een schuur. De inplanting tot op de voorste perceelsgrens draagt bij tot de karakteristieke geslotenheid van de plek.

  

In deze nieuwe schuur, toegankelijk over het water, bevinden zich een winkelruimte voor schilder- en tekenbenodigdheden en kaders alsook een atelier waar deze gemaakt worden. Achter de gevel van de gesloopte bijgebouwen is parkeerruimte voorzien, in het molenhuis is een tentoonstellingsruimte en in de woning zijn enkele leslokalen voorzien voor opleidingen en cursussen.

  

Wij opteerden ervoor om de niet oorspronkelijke overbouwing over het waterrad te verwijderen omwille van volgende argumentatie. Enerzijds wordt het visueel contact van de tuin met de binnenkoer hersteld en anderzijds wordt het zicht naar het waterrad met waterbak terug vrijgemaakt. Een belangrijk gegeven is ook dat, door deze vrijmaking, de karakteristieke verticale geleding van het molenhuis terug hersteld is.

 

De vensteropeningen, die zich in de zijgevel van het molenhuis bevinden en door de overdekking zijn dichtgemetseld, worden terug opengemaakt. Hierdoor krijgt men terug een zicht vanuit de molen op het waterrad met waterbak en –loop en ook op de nieuwbouwwinkelruimte.
De dakoppervlakte die is ontstaan door het bouwen van de nieuwbouw wordt afgewerkt met een groendak. Door het taludverschil tussen de koer en de achterliggende tuin ligt het dak van de winkel bijna op het tuinnivo. Door het groendak vloeit als het ware het groen van de tuin over in het groen op het dak van de winkel. De winkel gaat dus grotendeels op in het groene gedeelte van het terrein.

5. Toegankelijkheid 
Het geheel wordt ontsloten via de bestaande hoofdingang die in het verlengde ligt van het molenhuis. Deze hoofdingang geeft toegang tot al de gebouwen zowel bestaand als nieuw, via het heraangelegde erf.
Verder wordt de bestaande (hoofd)ingang van het woonhuis, op de linkerperceelsgrens behouden en heraangelegd. Deze kan tevens rechtstreeks toegang geven aan de achterliggende tuin.
De tuin kan ook via het gelijkvloers van het molenhuis toegankelijk gemaakt worden.

 

ontwerp: 2003
opdrachtgever: Lucas Creativ NV
ligging: St. Truiden
uitvoering: 2005-2006
1 · 2 · 3 · 4 · 5